Post Karbon Enstitüsü sunar.
Hız treninde son yolculuk.
Fosil yakıtların kısacık tarihi.
Her şey büyük patlamayla başladı.
Dur, o kadar geriye gitmeye gerek yok.
Dünya 4.5 milyar yıl önce oluştu.
Hala çok uzak, şunu deneyelim;
İşte orta çağdaki ingiliz vatandaşları
odunun tükenmesinden sonra kömürü kullanmaya başladılar.
Ama sığ kömüler çabuk tükendi
Madenciler daha derine indiler, kömür madenleri suyla doldu
Thomas Newcomen suları çeken kömürle çalışan icadı geliştirdi
Böylece madenciler kazmaya devam edebildiler.
James Watt bu makineyi herkes için kullanışlı hale getirdi.
Evet şimdi Sanayi Devrimi için gereken fosil yakıtlara sahibiz.
Bu yakıtları kullanabilecek makinelere sahibiz.
İşte İsa'nın dirildiği an.
Kömür madenleri bataklığa döndü. Kömürün taşınması gerekti
raylar işi kolaylaştırdı
Raylar ve buhar makineleri sayesinde demir yolları inşa edildi.
Michael Faraday ilk elektrikli motoru yaptı.
Nicolas Tesla alternatif akımı buldu.
Şirketler vakit kaybetmeden Kömürden elektrik üretmeye başladı.
Bu arada Edwin Drake Pennsylvania'da ilk petrolü çıkardı.
Ve Carl Daimler (Benz) petrolle çalışan otomobili yaptı.
Kömür, katran ve petrol birer endüstriyel kimyasala döndü
ve ilaçlar sayesinde daha uzun yaşanır oldu, popülasyon arttı.
Wright kardeşler petrol havacılığını başlattı.
Fritz Haber ve Carl Bosch fosil yakıttan gübre yaptı.
Gübreler ve petrol gücü birleşince besin piyasası genişledi
daha çok insan besleyebilmek için.
Birinci dünya savaşında da petrol işleri kolaylaştırdı.
Ardından ikinci dünya savaşı bize güdümlü füzeleri ve atom bombalarını seyrettirdi.
Olayların arasında fazla üretim kaynaklı büyük buhran olur.
Makine gücü insanların ihtiyacından daha hızlı üretmeye başladılar.
Reklam şirketleri fazla üretimi azaltmak için tüketime özendirir
1950'ler. Reklam şirketleri genç nesli sömürmek için
onları tüketime özendirir.
70'lerde ise petrol şoku yaşanır.
Herkes bir anda hayatlarının petrole nasılda bağlı olduğunu farketmeye başladı.
Enerji kriziyle beraber çevreci hareketler doğdu.
Ama petrol fiyatları düştü ve herkes enerji sıkıntısını unuttu.
Piyasa ile planlı ekonomi arasında çatışma başlar.
piyasa kazandı ve güle güle 'şeytan Sovyet imparatorluğuna'
Politikacılar piyasanın her şeyi çözebileceği kararına vardılar.
Bilgisayarlara geldik.
Piyasa Çin'deki iş gücü ucuzluğunu farkettiğinde
globalleşme her şeyi devralır.
Birden herkesin cep telefonu olur.
Ama dünya petrol üreticileri kepenk indirmeye başlar.
Çin şu anda ihracat ihtiyacı için dünya kömürünün yarısını yakıyor.
Ama Çin daha fazla kömürü ve petrolü nerede bulacak ?
Çevresel problemler her yerde, karbondioksit miktarı tepeye vurdu ve havalar ısınıyor,
sel,kuraklık ve deniz kirliliği.
Endüstriyel tarım yılda 25 milyar ton yok olmasına neden oluyor.
Ormanlar yok oldu, çeşitlilik normalin bin katı hızla tükeniyor
Su bulmak giderek zorlaşıyor.
Petrol şirketleri denizin derinliklerine gidiyor çünkü kolay petrol bitti.
Ama platformlardan biri patlıyor ve Meksika körfezi petrol yatağı oluyor.
Üretim firmaları iş gücünün ucuz olduğu ülkeleri işgal etmeye devam ederken
Amerika kumarhaneye dönüyor, finans sektörü ekonomisinin yüzde 40'ını oluşturuyor.
Ama Wall street borcu kaldıramadığı zaman
bankalar çakılır, işsizlik artar ve emniyet kaybolur,
işte o anda ekonomi çöküşün eşiğine gelir!
Evet şimdiye gelelim.
200 yılda geldiğimiz yol inanılmaz.
sadece 3 insan hayatı.
endüstrileşmenin başlamasından bu yana hemde.
Peki nereye kadar gidecek böyle?
Bu şekilde çoğalmaya devam edemeyiz yada bu şekilde karbon salınımına da
Toprağı mahvetmeye de devam edemeyiz yada popülasyon artışına ve tüketime
Yada ekonomi fosil yakıtlara böylesine dayandıramayız.
Sadece daha fazla para basarak borç sorununu çözemeyiz.
Heyecan verici bir gezinti ama limitleri var tabi.
Evet, bu dünyanın sonu demek değil ama 4 şeyi acil yapmalıyız.
Fosil yakıtlar olmadan yaşamayı öğrenmeliyiz.
Bildiğimiz ekonominin sonunu hazırlamalıyız
7 milyar insana yaşama imkanı sağlamalı sabitlemeli, sürdürülebilir bir seviyede tutmalıyız.
Mirasımız olan çevresel yıkımla anlaşmalıyız.
Kısa zamanda, yenilebilir kaynaklar yenilenme hızını araştırmalı
ve bunlara göre yaşamalıyız.
Bunları yapabilir miyiz?
Başka seçeneğimiz yok!
Alternatif enerji kaynakları önemli.
ama hiçbiri fosil yakıtların yerini bu kadar çabuk dolduramaz.
Ayrıca, ulaşım, elektirik ve tarlalarımızı
petrol, kömür ve gaz kullanımına uygun tasarladık.
Enerji kaynaklarını değiştirmek şehirlerimizi üretim süreçlerimizi
sağlık hizmetlerini ve daha bir çok şeyi tekrardan dizayn etmemize yol acaçak.
Ayrıca bazı kültürel değerlerimizi de tekrardan düşünme şansını yakalarız.
Global problemlerden hiçbirini tek başına değerlendiremeyiz
hatta bir çoğu tamamen çözülemez
Kendimizi de farklı şekilde hazırlamalıyız iş için.
En büyük hedef olarak dirençli olmalıyız
Şoku absorbe etmeli ve devam etmeliyiz.
Eğer hiçbir şey yapmazsak, post karbon bir yaşamla devam edeceğiz ama sonu yakın
Ancak geleceği planlayacaksak bu plan
içinde sağlıklı,yaratıcı insanları... milyonlarca çeşidi
kapsayan ekosistemli bir dünya olacak
Öyle yada böyle hayatımızı burada geçireceğiz.
Olayları iyisiyle kötüsüyle anlamalı ve bu işe el atmalıyız.
Öyküleştiren: Richard Heinberg
Illustrated: MONSTRO