Wszystkie tutaj zgromadzone
zacznijmy od przyznania, że mamy szczęście.
Nie żyjemy w świecie,
w którym żyły nasze matki i nasze babcie,
gdzie wybór kariery dla kobiet był ograniczony.
Większość ze zgromadzonych tutaj
dorastała w świecie,
w którym miałyśmy prawa obywatelskie.
Niesamowite, że wciąż żyjemy w świecie,
w którym niektóre kobiety ich nie mają.
Pomijając tą kwestię nadal mamy problem
i to poważny problem.
Ten problem to:
kobiety nie dochodzą
na szczyt w żadnym zawodzie
nigdzie na świecie.
Liczby całkiem jasno opisują to zjawisko.
Ze 190 głów państwa
tylko 9 to kobiety.
Ze wszystkich parlamentarzystów na świecie
kobiety stanowią 13 %.
W sektorze przedsiębiorstw
kobiety na szczycie --
dyrektorzy, członkowie zarządów --
stanowią co najwyżej 15, 16 %.
Liczby te nie uległy zmianie od 2002 r.
i zmierzają w złym kierunku.
Nawet w organizacjach non-profit,
o których czasem myślimy
jako zarządzanych głównie przez kobiety,
kobiety na szczycie: 20 %.
Mamy także inny problem --
kobiety mierzą się z trudniejszymi wyborami
pomiędzy sukcesem zawodowym a spełnieniem osobistym.
Niedawne badanie w USA pokazało,
że wśród wyższej kadry kierowniczej po ślubie
2/3 żonatych mężczyzn miało dzieci,
ale tylko 1/3 zamężnych kobiet miała dzieci.
Kilka lat temu byłam w Nowym Yorku,
ubijałam interes
w jednym z luksusowych nowojorskich biur,
możecie sobie wyobrazić.
Jestem na tym spotkaniu - trwało ok. 3 godzin
i po 2 godzinach potrzebna jest przerwa na potrzeby fizjologiczne.
Wszyscy wstają,
a partner prowadzący to spotkanie
wygląda na naprawdę zażenowanego.
Zdałam sobie sprawę, że on nie wie
gdzie w jego biurze jest damska toaleta.
Rozglądam się za pudłami wnioskując,
że dopiero się wprowadzili, ale nie widzę żadnych.
Pytam więc "Dopiero co wprowadziliście się do tego biura?"
A on na to "Nie, jesteśmy tutaj od około roku."
Powiedziałam "Chcesz mi powiedzieć,
że jestem jedyną kobietą,
która ubiła interes w tym biurze przez rok?"
On spojrzał na mnie i powiedział
"Tak. Albo może jedyną, która musiała skorzystać z łazienki."
(Śmiech)
Więc pytanie brzmi
jak zamierzamy to naprawić?
Jak zmienić te liczby na szczycie?
Jak mamy to zmienić?
Na początek chcę powiedzieć --
a mówię o tym --
o zatrzymywaniu kobiet w pracy --
ponieważ wierzę, że to jest odpowiedź.
W wysokozarobkowej części społeczeństwa,
wśród ludzi, którzy dochodzą na szczyt --
prezesów firm z listy Fortune 500
lub odpowiedników w innych branżach --
jestem przekonana, że problem polega na tym
że kobiety odpadają.
Ludzie wiele o tym mówią;
o elastycznym czasie pracy i mentoringu
i programach treningowych dla kobiet, które firmy powinny mieć.
Nie chcę mówić o żadnym z powyższych --
to wszystko jest bardzo ważne,
ale dzisiaj chcę się skupić na tym, co może zrobić każda z nas.
Co musimy sobie powiedzieć?
Co musimy powiedzieć kobietom, które z nami i dla nas pracują?
Co musimy powiedzieć naszym córkom?
Chcę, żeby to było jasne --
w tej przemowie nie ma osądów.
Nie mam właściwej odpowiedzi;
nawet dla siebie samej.
Wyjechałam z San Francisco, gdzie mieszkam, w poniedziałek
przyleciałam samolotem na tą konferencję.
Kiedy odwiozłam moją 3-letnią córkę do przedszkola
przytuliła się do mojej nogi
płacząc "Mamusiu, nie wsiadaj do samolotu".
To straszne. Czasem czuję się winna.
Nie znam kobiety,
niezależnie czy pracuje w domu czy poza nim,
która czasem tego nie czuje.
Nie mówię, że pozostawanie w pracy
jest dla każdego właściwe.
Moje przemówienie jest o tym,
co robić jeśli chcesz pozostać w pracy.
Myślę, że są 3 takie rzeczy.
Po pierwsze, siedź przy stole.
Po drugie, niech twój partner będzie prawdziwym partnerem.
Po trzecie -- nie odchodź zanim odejdziesz.
Numer 1: siedź przy stole.
Zaledwie 2 tygodnie temu w Facebook'u,
gościliśmy ważnego urzędnika państwowego
przyszedł też spotkać się z naszą kadrą zarządzającą
z okolic Doliny Krzemowej.
Każdy siedział przy stole.
Były tam też 2 kobiety, które z nim podróżowały,
bardzo ważne w jego departamencie.
Powiedziałam "Chodźcie, usiądźcie przy stole."
A one przycupnęły gdzieś w rogu.
Na ostatnim roku w college'u
miałam kurs z historii myśli europejskiej.
Czyż nie uwielbiacie takich rzeczy w szkole średniej?
Chciałabym teraz to robić.
Ten sam przedmiot miała Carrie, moja współlokatorka,
która była fantastyczną studentką literatury
i teraz jest fantastycznym wykładowcą --
oraz mój brat --
bystry chłopak, ale studiował medycynę, grał w piłkę wodną
i był na 2 roku.
Studiowaliśmy w trójkę.
Carrie czytała wszystkie książki
w oryginale - w Grece i Łacinie --
chodziła na wszystkie wykłady --
ja przeczytałam wszystko po angielsku
i chodziłam na większość wykładów.
Mój brat był trochę zajęty;
przeczytał 1 z 12 książek
i poszedł na 2 wykłady,
wparował do naszego pokoju
2 dni przed egzaminem, żeby go czegoś nauczyć.
Poszliśmy razem na egzamin, usiedliśmy.
Siedzieliśmy tam przez 3 godziny --
z naszymi małymi niebieskimi zeszycikami -- tak, jestem taka stara.
Wyszliśmy, popatrzyliśmy po sobie i pytamy "Jak ci poszło?"
Carrie mówi "Czuję, że nie uchwyciłam istoty
dialektyki Heglowskiej."
Ja mówię "Boże, naprawdę mam nadzieję,
że udało mi się powiązać teorię własności John'a Locke'a z późniejszymi filozofami."
A mój brat mówi
"Dostałem najlepszą ocenę w klasie."
"Ty, najlepszą ocenę w klasie?
Przecież ty nic nie wiesz."
Problem, który te historie ukazują
pokazują również dane:
kobiety zbyt nisko oceniają swoje umiejętności.
Jeśli przetestujesz mężczyzn i kobiety
i zadasz pytania podlegające obiektywnym kryteriom jak GPA
mężczyźni lekko się przecenią,
a kobiety lekko nie docenią.
Kobiety nie negocjują warunków zatrudnienia.
2-letnie badanie
ludzi podejmujących pracę zaraz po college'u
pokazało, że 57 % chłopców --
czy raczej mężczyzn --
negocjuje swoje pierwsze wynagrodzenie,
ale tylko 7 % kobiet.
Co najważniejsze
mężczyźni przypisują sukcesy sobie,
a kobiety czynnikom zewnętrznym.
Jeśli zapytasz mężczyzn dlaczego coś świetnie zrobili
odpowiedzą "Jestem cudowny.
To oczywiste. Dlaczego pytasz?"
A kobiety na to samo pytanie odpowiedzą,
że ktoś im pomógł,
miały szczęście, ciężko pracowały.
Dlaczego to ma znacznie?
To ma wielkie znaczenie,
ponieważ nikt nie dostanie najlepszego biura
siedząc z boku, z dala od stołu.
Nikt nie awansuje
jeśli nie wierzy, że zasługuje na swój sukces,
czy nawet nie rozumie swoich sukcesów.
Chciałabym, żeby odpowiedzi były łatwe.
Wszystkim młodym kobietom, z którymi pracuję,
wszystkim tym fantastycznym kobietom,
chciałabym powiedzieć "Uwierz w siebie i negocjuj.
Bądź panią własnego sukcesu."
Chciałabym to powiedzieć mojej córce.
Ale to nie takie proste.
Bo dane pokazują, nade wszystko, jedną rzecz:
że sukces i bycie lubianym
są pozytywnie skorelowane dla mężczyzn,
a negatywnie dla kobiet.
Każdy przytakuje,
bo wszyscy wiemy, że to prawda.
Świetnie ukazuje to pewne badanie --
słynne badanie Harvard Business School
o kobiecie zwanej Heidi Roizen.
Jest pracownikiem firmy
z Doliny Krzemowej
i używa swoich kontaktów
by osiągnąć sukces jako inwestor w branży venture capital.
W 2002 roku -- nie tak dawno --
profesor z Columbia University
zmienił płeć bohaterki i zmienił nazwisko na Howard Roizen.
Przedstawił sprawę -- oba przypadki --
2 grupom studentów.
Zmienił dokładnie 1 słowo:
Heidi na Howard.
Ale to 1 słowo zrobiło wielką różnicę.
Przeprowadził ankietę wśród studentów.
Dobra wiadomość jest taka, że studenci, mężczyźni i kobiety,
uważali Heidi i Howard'a za równie kompetentnych,
co jest dobre.
Zła wiadomość jest taka, że każdy lubił Howard'a.
To świetny gość, chcesz dla niego pracować,
chcesz iść z nim na ryby.
Ale Heidi? Niekoniecznie.
Zbytnio dba o siebie. Nieco polityczna.
Nie jesteś pewien czy chcesz dla niej pracować.
To jest ta komplikacja.
Musimy powiedzieć naszym córkom i współpracownicom
musimy powiedzieć samym sobie, żeby wierzyć, że dostaniemy dobre oceny,
że dostaniemy awans,
że zasiądziemy przy stole.
I musimy to zrobić w świecie gdzie
muszą poświęcić pewne rzeczy,
mimo że ich bracia nie muszą.
Najsmutniejsze, że ciężko o tym pamiętać.
Opowiem wam zawstydzającą historię,
ale uważam, że to ważne.
Jakiś czas temu przemiawiałam w Facebook'u
do około 100 pracowników.
Jakieś 2 godziny później młoda kobieta, która tam pracuje
i siedzi niedaleko mojego biurka
chciała ze mną porozmawiać.
Usiadła i zaczęłyśmy rozmawiać.
Powiedziała "Czegoś się dziś nauczyłam --
żeby trzymać moją rękę w górze."
Zapytałam "Co masz na myśli?"
Ona na to "Zrobiłaś to przemówienie
i powiedziałaś, że odpowiesz na 2 pytania.
Podniosłam rękę, podobnie jak wielu ludzi i odpowiedziałaś na 2 pytania.
Opuściłam rękę i zauważyłam, że tak zrobiły wszystkie kobiety,
a ty odpowiadałaś na kolejne pytania,
tylko od mężczyzn."
Pomyślałam sobie
wow, jeśli ja -- która oczywiście o to dba --
robiąc takie przemówienie --
i podczas tego przemówienia nie zauważam,
że męskie ręce są wciąż wzniesione
i kobiece ręce są wciąż wzniesione
jak dobrze my --
managerowie w firmach i organizacjach --
dostrzegamy, że mężczyźni częściej sięgają
po możliwości niż kobiety?
Kobiety muszą zasiąść przy stole.
(Oklaski)
Wiadomość numer 2:
niech twój partner będzie prawdziwym partnerem.
Nabrałam przekonania, że zrobiliśmy większy postęp w pracy
niż w naszych domach.
Dane jasno to pokazują.
Jeśli kobieta i mężczyzna pracują na pełny etat
i mają dziecko
kobieta wykonuje 2 razy więcej obowiązków domowych
i poświęca na opiekę nad dzieckiem
3 razy więcej czasu niż mężczyzna.
Więc ona ma 3 lub 2 prace,
a on jedną.
Jak myślicie - kto odpadnie kiedy ktoś musi zostać w domu?
Przyczyny są bardzo skomplikowane
nie mam czasu tego wyjaśniać.
Nie sądzę, że niedzielne mecze piłki nożnej
i ogólne lenistwo jest przyczyną.
Sądzę, że to bardziej skomplikowane.
Myślę, że jako społeczeństwo
nakładamy większą presję na chłopców by odnieśli sukces
niż na dziewczynki.
Znam mężczyzn, którzy zostają w domu
i wspierają żony robiące karierę.
To trudne.
Kiedy idę do centrum zabaw
i widzę tam ojca
dostrzegam, że inne mamusie
nie bawią się z nim.
To jest problem,
ponieważ musimy uczynić to równie ważną pracą --
bo to najtrudniejsza praca na świecie -- praca w domu,
dla ludzi obu płci,
jeśli chcemy by kobiety mogły pracować.
(Oklaski)
Badania pokazują, że gospodarstwa domowe z równymi zarobkami
i równym podziałem obowiązków
mają o ½ mniej rozwodów.
I jeśli to nie jest wystarczająca motywacja
mają też więcej --
jak powinnam to powiedzieć na scenie ? --
znają się lepiej w sensie biblijnym.
(Oklaski)
Wiadomość numer 3:
nie odchodź zanim nie odejdziesz.
Myślę, że to wielka ironia,
że działania, które kobiety podejmują --
widzę to cały czas --
z intencją pozostania w pracy
w rzeczywistości wiodą w przeciwnym kierunku.
Oto co się dzieje:
jesteśmy zajęci; każdy jest zajęty; kobieta jest zajęta.
Zaczyna myśleć o dziecku.
Od tego momentu zaczyna myśleć o dziecku,
o zrobieniu miejsca dla tego dziecka.
"Jak mam to pogodzić z wszystkim co robię?"
Dosłownie od tego momentu
już nie podnosi ręki,
nie chce awansu ani nowego projektu,
nie mówi "Ja, ja chcę to zrobić".
Zaczyna się wycofywać.
Problem w tym --
powiedzmy, że zaszła w ciążę w tym samym dniu,
9 miesięcy ciąży, 3 miesiące urlopu macierzyńskiego,
6 miesięcy żeby złapać oddech --
tak aż do 2 lat,
częściej -- jak widziałam --
kobiety zaczynają myśleć w ten sposób znacznie wcześniej --
kiedy się zaręczają, wychodzą za mąż,
kiedy zaczną myśleć o staraniu się o dziecko, co może zająć wiele czasu.
Pewna kobieta przyszła do mnie o tym porozmawiać
spojrzałam na nią -- wyglądała młodo.
Zapytałam "Myślicie z mężem o dziecku?"
Ona na to "Nie, nie jestem mężatką."
Nie miała nawet chłopaka.
Powiedziałam "Myślisz o tym
zdecydowanie za wcześnie."
Chodzi mi o to, co dzieje się
kiedy zaczniesz się cichutko wycofywać?
Każdy kto przez to przeszedł --
jestem tutaj by wam o tym powiedzieć - kiedy macie dziecko w domu
lepiej żeby wasza praca była naprawdę świetna,
bo bardzo ciężko zostawić to dziecko w domu.
Wasza praca musi być wyzwaniem.
Dawać satysfakcję.
Musicie mieć poczucie, że ma znaczenie.
A jeśli 2 lata temu nie awansowałyście
a jakiś gość obok tak
jeśli 3 lata temu
przestałyście szukać nowych możliwości
będziecie znudzone
bo powinnyście trzymać wasze nogi na gazie.
Nie odchodź zanim odejdziesz.
Zostań.
Trzymaj nogę na gazie,
aż do ostatniego dnia kiedy musisz odejść
na przerwę dla dziecka --
wtedy podejmij decyzje.
Nie podejmuj ich zbyt wcześnie,
szczególnie tych, których jesteś nieświadoma.
Moje pokolenie naprawdę, co smutne,
nie zmieni liczb na szczycie.
Stoją w miejscu.
Nie dojdziemy do punktu, w którym 50% populacji --
w moim pokoleniu, nie będzie tam 50 % ludzi
na szczycie branży.
Ale mam nadzieję, że w kolejnych tak.
Myślę, że świat, w którym
½ krajów i ½ naszych firm będzie kierowana
przez kobiety będzie lepszym światem.
Nie tylko dlatego, że ludzie będą wiedzieć gdzie są damskie toalety,
chociaż to byłoby pomocne.
Myślę, że byłby to lepszy świat.
Mam 2 dzieci.
Mam 5-letniego syna i 3-letnią córkę.
Chcę by mój syn miał wybór
czy chce pracować czy zostać w domu.
Chcę by moja córka miała wybór
nie tylko czy odnieść sukces,
ale czy chce być lubiana za jej osiągnięcia.
Dziękuję.
(Oklaski)