Często w mediach słyszymy określenia” „terytoria okupowane”, „granice z 67 r.”
a także „nielegalne osiedla”
A historia, która im towarzyszy, jest prosta:
„Podczas wojny sześciodniowej Izrael zajął kosztem Palestyńczyków Zachodni Brzeg Jordanu, odrzucił wezwanie ONZ do wycofania się
i rozpoczął budowę nielegalnych osiedli.”
Ale czy naprawdę tak było?
Spróbujmy zrozumieć sytuację nieco lepiej.
Zacznijmy od prostego, ale bardzo ważnego pytania:
Od kogo Izrael przejął Zachodni Brzeg?
… od Palestyńczyków?
Nie. W 1967 r. nie istniało żadne arabskie państwo o nazwie „Palestyna”.
…a czy istniało kiedykolwiek?
Izrael przejął Zachodni Brzeg od Jordanii, w akcie samoobrony- Jordania dołączyła do Egiptu i Syrii w wywołanej przez nich wojnie mającej zniszczyć Izrael.
…pamiętajmy, próba zniszczenia innego kraju raczej JEST nielegalna.
W 1967 r. ONZ wielokrotnie odrzucało próby państw arabskich i ZSRR do nazwania Izraela agresorem.
Rezolucja Rady Bezpieczeństwa nr 242 nie żądała od Izraela jednostronnego wycofania. Wzywała ona strony konfliktu do negocjowania takiego rozwiązania, które zapewni Izraelowi „bezpieczne i uznawane granice”, czyli granice możliwe do obrony.
Ale zaraz, co Jordania w ogóle robiła na Zachodnim Brzegu? Czy miała do tego terenu prawo?
No więc Jordania miała… Wiecie co? W zasadzie nie miała żadnego prawa!
Jordania po prostu zajęła ten obszar podczas poprzedniej próby zniszczenia państwa izraelskiego w 1948 r. Rozpoczęła okupację, nazywając „Zachodnim Brzegiem” obszar dotychczas znany jako Judea i Samaria.
Ale to nikogo nie przekonało i w zasadzie nikt nie uznał legalności jordańskiej okupacji.
Nie zrobiło tego nawet żadne arabskie państwo.
Więc jeśli Jordania nie miała praw do tej ziemi i nie istniała „Palestyna”- czyje to terytoria?
Cofnijmy się nieco w czasie. Nie martwcie się, nie do czasów biblijnych, jedynie ok. 100 lat.
Do 1917 r. Imperium Otomańskie okupowało cały ten obszar.
Po przegraniu I Wojny Światowej Imperium po 500 latach przekazało władzę nad tym terenem Aliantom, którzy zdecydowali o podzieleniu Bliskiego Wschodu na mniejsze kraje.
Minister Spraw Zagranicznych Wielkiej Brytanii Lord Balfour uznał historyczne prawo narodu żydowskiego do własnego kraju. Na ten cel przeznaczono niewielki obszar ziemi.
Wielka Brytania dostała od Ligi Narodów mandat w celu ustanowienia żydowskiego państwa.
Ale zaraz, czy rozumiecie, co się stało?
Kraj dla Żydów miał zajmować obszar nie tylko zachodniego, ale również wschodniego brzegu Jordanu.
Widzicie więc, że naród żydowski zniósł już dotkliwe wyrzeczenia…
Co więcej, uznanie Ligi Narodów dla utworzenia państwa żydowskiego (razem z Zachodnim Brzegiem) zostało po II Wojnie Światowej potwierdzone przez ONZ.
Po zakończeniu mandatu brytyjskiego Zgromadzenie Ogólne ONZ w rezolucji nr 181 zaproponowało ustanowienie 2 państw: 1 dla Żydów i 1 dla Arabów.
Żydzi zgodzili się i ogłosili niepodległość Państwa Izrael. Arabowie odrzucili ten kompromis i rozpoczęli wojnę w celu zniszczenia nowopowstałego państwa żydowskiego.
Rezolucja 181- będąca jedynie rekomendacją- pozostała niepotwierdzonym prawnie dokumentem.
W 1948 r. walki wstrzymano. Walczące armie zatrzymały się na liniach zawieszenia broni, które na żądanie liderów arabskich uznano za pozbawione politycznego znaczenia.
Więc, mimo że te linie nazywa się „granicami z 67 r.”, nie powstały one w 1967 r. i nigdy nie były uznane za oficjalne granice.
Dlatego właśnie Zachodni Brzeg powinien być określany innym terminem, podobnym do tego, którego używa się w innych przypadkach toczących się sporów terytorialnych (ale bez istnienia okupacji), tj. jest przypadku miasta Zubara, Wysp Tunb , Zachodniej Sahary i wielu innych.
Nie mówi się o nich „terytoria okupowane”, ale raczej „sporne terytoria”.
Więc wróćmy na chwilę do rysunku i sprawdźmy rozwój wydarzeń.
Obecność Izraela na Zachodnim Brzegu jest wynikiem wojny obronnej. Zachodni Brzeg nie powinien być określany „okupowanym”, bo nie było tam wcześniej żadnej legalnej władzy i dlatego należy mówić raczej o „spornym” obszarze
Podział z 1947 nie ma obecnie żadnego znaczenia z prawnego punktu widzenia, a izraelskie prawo do tej ziemi było uznane przez społeczność międzynarodową.
Dlatego obecność izraelska i budowanie osiedli na Zachodnim Brzegu nie powinna być określana jako nielegalna.
To, co mówię, nie jest tylko moją opinią. Opieram się na poglądach uznanych w świecie prawników, tj. profesor Eugene Rostow, sędzia Arthur Goldberg i Stephen Schwebel, który stał na czele Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości.
Jakie jest rozwiązanie sporu o Zachodni Brzeg? Niestety, nie ma żadnego magicznego wyjścia.
Ale jeśli kiedyś osiągniemy porozumienie w tej sprawie, musimy oprzeć negocjacje o argumenty prawne i historyczne.
Dlatego proszę – przestańmy mówić „terytoria okupowane” i „granice z 67 r.”… te określenia są po prostu niepoprawne politycznie.