Συχνά ακούμε στις ειδήσεις τους όρους «κατεχόμενα», «σύνορα του 67»
και «παράνομους οικισμούς»
Η ιστορία που συνήθως ακούμε, ακούγεται πολύ απλή:
«Στον Πόλεμο των Έξι ημερών, το Ισραήλ κατέλαβε τη Δυτική Όχθη από τους Παλαιστίνιους, αρνήθηκε το αίτημα των Ηνωμένων Εθνών να υποχωρήσει
και παράνομα έχτισε οικισμούς».
Έγινε όμως έτσι στην πραγματικότητα;
Ας προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε την κατάσταση κάπως καλύτερα.
Θα ξεκινήσουμε με μια απλή αλλά πολύ σημαντική ερώτηση:
Από ποιόν κατέλαβε το Ισραήλ την Δυτική Όχθη;
Από τους Παλαιστίνιους;
Όχι…το 1967, δεν υπήρχε Αραβικό έθνος ή κράτος με το όνομα «Παλαιστίνη»
…Στην πραγματικότητα, υπήρξε ποτέ;
Το Ισραήλ κατέλαβε τη Δυτική Όχθη από την Ιορδανία ως πράξη αυτοάμυνας, όταν η Ιορδανία συνέπραξε με την Αίγυπτο και τη Συρία σε πόλεμο με σκοπό την καταστροφή του Ισραήλ.
Α…και με την ευκαιρία, το να καταστρέφεις μια χώρα ΕΙΝΑΙ παράνομο.
Τα Ηνωμένα Έθνη, το 1967, απέρριψαν επανειλημμένες προσπάθειες των Αράβων και των Σοβιετικών να χαρακτηριστεί το Ισραήλ ως επιδρομέας.
Το Ψήφισμα 242 του Συμβουλίου Ασφαλείας δεν απαιτούσε μονομερή αποχώρηση του Ισραήλ. Τα Ηνωμένα Έθνη καλούσαν για διαπραγμάτευση λύσης που θα έδινε στο Ισραήλ «ασφαλή και αναγνωρισμένα σύνορα»: στην πραγματικότητα, υπερασπίσιμα σύνορα.
Όμως, για μια στιγμή. Τι δουλειά είχε η Ιορδανία στη Δυτική Όχθη; Με ποιο νόμιμο δικαίωμα;
Η Ιορδανία λοιπόν είχε…ξέρετε τι είχε; Δεν είχε κανένα απολύτως νόμιμο δικαίωμα!
Η Ιορδανία απλά την κατέλαβε κατά την διάρκεια της προηγούμενης προσπάθειάς της να καταστρέψει το νεοσύστατο κράτος του Ισραήλ το 1948, αλλάζοντας το κοινά αποδεκτό όνομα «Ιουδαία και Σαμάρεια» σε «Δυτική Όχθη».
Αυτό όμως δεν έπεισε κανέναν και σχεδόν κανείς δεν αναγνώρισε την νομιμότητα της κατοχής της Ιορδανίας.
Ούτε καν κάποιο από τα άλλα Αραβικά κράτη.
Άρα εφόσον η Ιορδανία δεν είχε κανένα νόμιμο δικαίωμα στα εδάφη και η «Παλαιστίνη» δεν υπήρχε, ποιανού έδαφος είναι;
Ας πάμε λίγο ακόμα πίσω στο χρόνο. Μην ανησυχείτε, όχι στον καιρό της Βίβλου, μόνο 100 χρόνια πριν.
Μέχρι το 1917, η Οθωμανική Αυτοκρατορία κατείχε ολόκληρη την περιοχή.
Μετά την ήττα τους στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, οι Οθωμανοί παρέδωσαν τον 500ετή έλεγχο τους στις Συμμαχικές Δυνάμεις, οι οποίες αποφάσισαν να διαιρέσουν την αυτοκρατορία σε κράτη.
Ο Βρετανός Υπουργός Εξωτερικών, Λόρδος Μπάλφουρ, αναγνώρισε το ιστορικό δικαίωμα του Εβραϊκού λαού σε μια πατρίδα. Μια μικρή περιοχή, ίση με το 1% περίπου της Μέσης Ανατολής καθορίστηκε για αυτόν τον σκοπό.
Η Βρετανία έλαβε εντολή από την Κοινωνία των Εθνών να προωθήσει την ίδρυση ενός Εβραϊκού κράτους.
Όμως, για ένα λεπτό. Αντιλαμβάνεστε τι συνέβη;
Η Εβραϊκή εθνική εστία αρχικά περιλάμβανε όχι μόνο τη δυτική όχθη αλλά και την ανατολική όχθη του Ιορδάνη ποταμού.
Φαντάζομαι πως δεν μπορεί να πει κανείς ότι ο Εβραϊκός λαός δεν έχει δεχθεί αρκετούς επίπονους συμβιβασμούς.
Πάντως, η αναγνώριση από την Κοινωνία των Εθνών της Εβραϊκής εθνικής εστίας– η οποία περιλαμβάνει τη Δυτική Όχθη – επιβεβαιώθηκε από τα Ηνωμένα Έθνη μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Με τη λήξη της Βρετανικής εντολής, το Ψήφισμα 181 της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, συνέστησε την ίδρυση δύο κρατών: ενός Εβραϊκού και ενός Αραβικού.
Οι Εβραίοι το αποδέχθηκαν και προχώρησαν στην ίδρυση του κράτους του Ισραήλ, ενώ οι Άραβες αρνήθηκαν να συμβιβαστούν και εξαπέλυσαν πόλεμο για να καταστρέψουν το νεοσύστατο Εβραϊκό κράτος.
Το Ψήφισμα 181 – μια καταρχήν μη δεσμευτική σύσταση – παρέμεινε νομικά ανυπόστατο.
Στο τέλος του πολέμου δημιουργήθηκε μια γραμμή ανακωχής στις θέσεις όπου σταμάτησαν να μάχονται οι Ισραηλινές και Αραβικές δυνάμεις. Λόγω την επιμονής των Αράβων ηγετών, η γραμμή αυτή ορίστηκε ως μη πολιτικής σημασίας.
Οπότε, παρότι αυτή η γραμμή συχνά αναφέρεται ως «τα σύνορα του 1967», δεν είναι από το 1967 και δεν αποτελούσε ποτέ διεθνές σύνορο.
Για τον λόγο αυτό ένας ακριβέστερος νομικός ορισμός για τη Δυτική Όχθη, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, είναι ο ίδιος που ισχύει για πολλές άλλες περιοχές που αποτελούν ή αποτελούσαν αντικείμενο εδαφικής διαμάχης και που ΔΕΝ ορίζονται ως «κατεχόμενα» πχ.:
Η Ζουμπάρα, οι Νήσοι Thums, η Δυτική Σαχάρα μεταξύ πολλών άλλων, δεν είναι «κατεχόμενα εδάφη» αλλά «αμφισβητούμενα εδάφη»
Ας ξαναγυρίσουμε μια στιγμή στο παράδειγμά μας και ας εξετάσουμε όλα τα γεγονότα.
Η παρουσία του Ισραήλ στη Δυτική Όχθη είναι αποτέλεσμα αμυντικού πολέμου. Η Δυτική Όχθη δεν θα έπρεπε να θεωρείται «κατεχόμενη», καθώς δεν υπάρχει προηγούμενη νόμιμη κυριαρχία στην περιοχή και συνεπώς ο πραγματικός ορισμός θα έπρεπε να είναι «αμφισβητούμενο έδαφος».
Το σχέδιο διχοτόμησης του 1947 δεν έχει καμία νομική υπόσταση σήμερα, ενώ οι εδαφικές διεκδικήσεις του Ισραήλ έχουν σαφώς αναγνωριστεί από την διεθνή κοινότητα κατά τον 20ο αιώνα.
Για το λόγο αυτό η παρουσία και η οικοδόμηση Ισραηλινών οικισμών στη Δυτική Όχθη δεν θα έπρεπε να θεωρείται παράνομη.
Αυτή δεν είναι απλά η προσωπική μου γνώμη, βασίζεται σε συμπεράσματα διεθνώς καταξιωμένων νομικών, όπως του Καθ. Eugene Rostow, του Δικαστή Arthur Goldberg και του Stephen Schwebel που ήταν Πρόεδρος του Διεθνούς Δικαστηρίου.
Ποια είναι λοιπόν η λύση στη διαμάχη για τη Δυτική Όχθη; Δυστυχώς δεν υπάρχει καμία μαγική λύση.
Όμως ο μόνος τρόπος για να βρεθεί κάποτε μια λύση, είναι οι διαπραγματεύσεις μας να βασίζονται σε νομικά και ιστορικά γεγονότα.
Οπότε ας σταματήσουμε να χρησιμοποιούμε τους όρους «κατεχόμενα εδάφη» και «σύνορα του 67»… απλά δεν είναι «πολιτικώς ορθά».